Spektakularne odziedziczenie fortuny po śmierci bogatego członka dalekiej rodziny zwykle możemy włożyć między bajki. W dzisiejszych czasach, częściej aniżeli o niewyobrażalnym wzbogaceniu się, słyszymy o przejęciu po zmarłym fortuny… długów.
Wszyscy jesteśmy spadkobiercami?
Zdolność do dziedziczenia nabywamy w chwili narodzin, a co za tym idzie - w świetle prawa, każdy z nas w momencie śmierci najbliższej osoby może zostać spadkobiercą. Prawne regulacje odwołują się w takiej sytuacji do testamentu lub tak zwanego dziedziczenia ustawowego.
Badania przeprowadzone na zlecenie Związku Biura Porad Obywatelskich w 2008 r. pokazały jednak, że co czwarty Polak nie ma świadomości, że otrzymać w spadku można zarówno majątek, jak też dług. Zapewne jeszcze długo statystyczny Kowalski będzie mógł tylko marzyć o spadku przeciętnego Australijczyka, który, według danych z raportu banku HSBC, dziedziczy największy na świecie, bo wart pół miliona dolarów majątek. Polska rzeczywistość częściej niż fortunę, przynosi niespodziankę w postaci np. niespłaconego przez kogoś kredytu. By uniknąć zaskoczenia, warto zagłębić się w temat i zdobyć przynajmniej podstawową wiedzę w zakresie przepisów dotyczących dziedziczenia, bo te sprawy prędzej czy później dotkną każdego z nas.
Poznaj swoje prawa
Ustawowe przyjęcie spadku następuje m.in. wówczas, gdy spadkobierca nie sporządził testamentu, testament jest nieważny, został przez spadkobiercę odwołany, osoby w nim wskazane zostały uznane za niegodne lub odrzuciły spadek. Zasady dziedziczenia ustawowego są określone w Kodeksie Cywilnym, który jasno wskazuje spadkobiercę. Na podstawie dziedziczenia ustawowego stajemy się spadkobiercą według ściśle określonej grupy pokrewieństwa. Oznacza to, że jeżeli zmarły nie sporządził testamentu, bądź testament okazał się nieważny, wówczas o tym, czy otrzymamy spadek decyduje np. stopień pokrewieństwa. W pierwszej kolejności dziedziczą osoby z najbliższej rodziny zmarłego - małżonek, dzieci, rodzeństwo, które mogą zrzec się spadku, np. w obawie przed odziedziczeniem długów po zmarłym.
Odpowiedzialność za spadkowe długi
W świetle polskiego prawa, w sytuacji gdy dowiadujemy się o spadku, mamy do wyboru trzy możliwości, które określa Art. 1012 Kodeksu Cywilnego: możemy przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza) bądź też spadek odrzucić. Na pierwsze rozwiązanie mogą zdecydować się osoby, które mają pewność, że zmarły nie pozostawia po sobie nieuregulowanych kredytów i innych zobowiązań. Jeżeli natomiast nie jesteśmy tego pewni, warto skorzystać z przyjęcia spadku właśnie z dobrodziejstwem inwentarza. Stosowne oświadczenie woli należy wówczas złożyć przed sądem lub notariuszem w ciągu sześciu miesięcy od momentu, w którym dowiedzieliśmy się o tym, że zostaliśmy spadkobiercą. „Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza chroni nas, jako spadkobierców, przed odpowiedzialnością dotyczącą spłaty długu, który może przewyższać wartość pozostawionego przez zmarłego dorobku.” – podkreśla Krzysztof Matela, Prezes Zarządu firmy windykacyjnej EGB Investments S.A. „Natomiast odrzucenie spadku warto rozważyć na przykład wtedy, gdy wiemy, że co prawda zmarła ciotka pozostawiła po sobie rodową biżuterię wartą kilka tysięcy złotych, ale jednocześnie – trzy niespłacone pożyczki chwilówki i debet na karcie kredytowej. Nie odziedziczymy wtedy kosztowności, ale także nie będziemy spłacać zaciągniętych przez nią zobowiązań.”- dodaje Prezes Zarządu EGB Investments S.A.
Czy nieletni może odziedziczyć spadek?
Polskie prawo jasno definiuje dziedziczenie spadku przez osoby nieletnie i odsyła nas do znajomości Kodeksu Cywilnego, który nie tylko reguluje te kwestie, ale również chroni nieletniego przed odziedziczeniem w spadku długu po zmarłym.
Tutaj warto przytoczyć głośną sprawę dziewięciolatka, który odziedziczył 18 tysięcy złotych długu po swoim dziadku. Dług powstał na skutek kredytu, którego nie zdążył spłacić dziadek chłopca, a jego rodzice nie wiedzieli, że odrzucając spadek po ojcu, przekazują go swojemu synowi. Prawo mówi, że jeżeli spadek nie został odrzucony, nieletni nabywa go na mocy ustawy z dobrodziejstwem inwentarza. Ważne więc, by w takiej sytuacji rodzice zrzekli się spadku również w imieniu swojego dziecka.
Każdy z nas jest spadkodawcą
Każdy medal ma dwie strony i dotyczy to również tematyki spadków. Warto więc zadać sobie pytanie, co się stanie z naszym dorobkiem, kiedy nas zabraknie. Historia dziewięcioletniego wnuka pokazuje, że każde zobowiązanie, które zaciągamy, w chwili naszej śmierci może zostać odziedziczone przez najbliższych. Nieszczęście może niespodziewanie przydarzyć się każdemu z nas. Choroby cywilizacyjne, wypadki i inne tragedie życiowe, o których codziennie słyszymy, bądź z którymi się stykamy, pokazują kruchość i ulotność ludzkiego życia. Wielu z nas przyjmuje jako sposób na życie filozofię „mnie to się nie przytrafi”. Czasami w obliczu tragedii kogoś bliskiego, sąsiadów, krewnych, nachodzi nas myśl o ulotności naszej egzystencji, po czym szybko mija. Z drugiej strony, bombardowani licznymi reklamami pożyczek, kredytów, dążący do podniesienia statusu życiowego, zadłużamy się nie rozważając wszystkich konsekwencji z tym związanych. A co się stanie, jeśli coś złego przytrafi się nam? Czy zostawimy naszym najbliższym w spadku nasze zobowiązania? Niespłacone mieszkanie, samochód, telewizor, sprzęty AGD na kredyt? Jak z tymi długami poradzi sobie partner, nasze dziecko lub wnuk? „Nie chcemy zniechęcać nikogo do zaciągania pożyczek, ale staramy się zwrócić uwagę na potrzebę rozsądnego podejmowania decyzji w tym obszarze. Wielu z nas bierze pod uwagę ewentualną utratę pracy lub zmniejszenie pensji, ale zapewne niewielu myśli o swoich długach, jak o potencjalnym spadku, którym możemy „uszczęśliwić” najbliższych, w tym np. nieletnie dzieci.” – mówi Krzysztof Matela, Prezes Zarządu EGB Investments S.A.
Odziedziczyłeś spadek? O tym musisz pamiętać:
Wszyscy jesteśmy spadkobiercami?
Zdolność do dziedziczenia nabywamy w chwili narodzin, a co za tym idzie - w świetle prawa, każdy z nas w momencie śmierci najbliższej osoby może zostać spadkobiercą. Prawne regulacje odwołują się w takiej sytuacji do testamentu lub tak zwanego dziedziczenia ustawowego.
Badania przeprowadzone na zlecenie Związku Biura Porad Obywatelskich w 2008 r. pokazały jednak, że co czwarty Polak nie ma świadomości, że otrzymać w spadku można zarówno majątek, jak też dług. Zapewne jeszcze długo statystyczny Kowalski będzie mógł tylko marzyć o spadku przeciętnego Australijczyka, który, według danych z raportu banku HSBC, dziedziczy największy na świecie, bo wart pół miliona dolarów majątek. Polska rzeczywistość częściej niż fortunę, przynosi niespodziankę w postaci np. niespłaconego przez kogoś kredytu. By uniknąć zaskoczenia, warto zagłębić się w temat i zdobyć przynajmniej podstawową wiedzę w zakresie przepisów dotyczących dziedziczenia, bo te sprawy prędzej czy później dotkną każdego z nas.
Poznaj swoje prawa
Ustawowe przyjęcie spadku następuje m.in. wówczas, gdy spadkobierca nie sporządził testamentu, testament jest nieważny, został przez spadkobiercę odwołany, osoby w nim wskazane zostały uznane za niegodne lub odrzuciły spadek. Zasady dziedziczenia ustawowego są określone w Kodeksie Cywilnym, który jasno wskazuje spadkobiercę. Na podstawie dziedziczenia ustawowego stajemy się spadkobiercą według ściśle określonej grupy pokrewieństwa. Oznacza to, że jeżeli zmarły nie sporządził testamentu, bądź testament okazał się nieważny, wówczas o tym, czy otrzymamy spadek decyduje np. stopień pokrewieństwa. W pierwszej kolejności dziedziczą osoby z najbliższej rodziny zmarłego - małżonek, dzieci, rodzeństwo, które mogą zrzec się spadku, np. w obawie przed odziedziczeniem długów po zmarłym.
Odpowiedzialność za spadkowe długi
W świetle polskiego prawa, w sytuacji gdy dowiadujemy się o spadku, mamy do wyboru trzy możliwości, które określa Art. 1012 Kodeksu Cywilnego: możemy przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza) bądź też spadek odrzucić. Na pierwsze rozwiązanie mogą zdecydować się osoby, które mają pewność, że zmarły nie pozostawia po sobie nieuregulowanych kredytów i innych zobowiązań. Jeżeli natomiast nie jesteśmy tego pewni, warto skorzystać z przyjęcia spadku właśnie z dobrodziejstwem inwentarza. Stosowne oświadczenie woli należy wówczas złożyć przed sądem lub notariuszem w ciągu sześciu miesięcy od momentu, w którym dowiedzieliśmy się o tym, że zostaliśmy spadkobiercą. „Przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza chroni nas, jako spadkobierców, przed odpowiedzialnością dotyczącą spłaty długu, który może przewyższać wartość pozostawionego przez zmarłego dorobku.” – podkreśla Krzysztof Matela, Prezes Zarządu firmy windykacyjnej EGB Investments S.A. „Natomiast odrzucenie spadku warto rozważyć na przykład wtedy, gdy wiemy, że co prawda zmarła ciotka pozostawiła po sobie rodową biżuterię wartą kilka tysięcy złotych, ale jednocześnie – trzy niespłacone pożyczki chwilówki i debet na karcie kredytowej. Nie odziedziczymy wtedy kosztowności, ale także nie będziemy spłacać zaciągniętych przez nią zobowiązań.”- dodaje Prezes Zarządu EGB Investments S.A.
Czy nieletni może odziedziczyć spadek?
Polskie prawo jasno definiuje dziedziczenie spadku przez osoby nieletnie i odsyła nas do znajomości Kodeksu Cywilnego, który nie tylko reguluje te kwestie, ale również chroni nieletniego przed odziedziczeniem w spadku długu po zmarłym.
Tutaj warto przytoczyć głośną sprawę dziewięciolatka, który odziedziczył 18 tysięcy złotych długu po swoim dziadku. Dług powstał na skutek kredytu, którego nie zdążył spłacić dziadek chłopca, a jego rodzice nie wiedzieli, że odrzucając spadek po ojcu, przekazują go swojemu synowi. Prawo mówi, że jeżeli spadek nie został odrzucony, nieletni nabywa go na mocy ustawy z dobrodziejstwem inwentarza. Ważne więc, by w takiej sytuacji rodzice zrzekli się spadku również w imieniu swojego dziecka.
Każdy z nas jest spadkodawcą
Każdy medal ma dwie strony i dotyczy to również tematyki spadków. Warto więc zadać sobie pytanie, co się stanie z naszym dorobkiem, kiedy nas zabraknie. Historia dziewięcioletniego wnuka pokazuje, że każde zobowiązanie, które zaciągamy, w chwili naszej śmierci może zostać odziedziczone przez najbliższych. Nieszczęście może niespodziewanie przydarzyć się każdemu z nas. Choroby cywilizacyjne, wypadki i inne tragedie życiowe, o których codziennie słyszymy, bądź z którymi się stykamy, pokazują kruchość i ulotność ludzkiego życia. Wielu z nas przyjmuje jako sposób na życie filozofię „mnie to się nie przytrafi”. Czasami w obliczu tragedii kogoś bliskiego, sąsiadów, krewnych, nachodzi nas myśl o ulotności naszej egzystencji, po czym szybko mija. Z drugiej strony, bombardowani licznymi reklamami pożyczek, kredytów, dążący do podniesienia statusu życiowego, zadłużamy się nie rozważając wszystkich konsekwencji z tym związanych. A co się stanie, jeśli coś złego przytrafi się nam? Czy zostawimy naszym najbliższym w spadku nasze zobowiązania? Niespłacone mieszkanie, samochód, telewizor, sprzęty AGD na kredyt? Jak z tymi długami poradzi sobie partner, nasze dziecko lub wnuk? „Nie chcemy zniechęcać nikogo do zaciągania pożyczek, ale staramy się zwrócić uwagę na potrzebę rozsądnego podejmowania decyzji w tym obszarze. Wielu z nas bierze pod uwagę ewentualną utratę pracy lub zmniejszenie pensji, ale zapewne niewielu myśli o swoich długach, jak o potencjalnym spadku, którym możemy „uszczęśliwić” najbliższych, w tym np. nieletnie dzieci.” – mówi Krzysztof Matela, Prezes Zarządu EGB Investments S.A.
Odziedziczyłeś spadek? O tym musisz pamiętać:
- Upewnij się, że stając się spadkobiercą nie odziedziczyłeś również długów po zmarłym.
- Jeżeli możesz odziedziczyć długi w spadku, pamiętaj, że na odrzucenie lub przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza masz dokładnie pół roku od momentu, w którym dowiedziałeś się, że jesteś spadkobiercą. W tym czasie powinieneś złożyć stosowne oświadczenie u notariusza, bądź w sądzie.
- Jeżeli przyjmujesz spadek z dobrodziejstwem inwentarza, pamiętaj, aby skontaktować się z komornikiem w celu dokonania wyceny wartości inwentarza i rozdzielenia wskazanej sumy pomiędzy wierzycieli.
- Jeżeli odrzucasz spadek zadbaj o to, aby w prostej linii nie odziedziczyły go po Tobie Twoje dzieci. Możesz tego uniknąć, zrzekając się długu również w ich imieniu.
Zanim podejmiesz decyzję o zaciągnięciu kredytu:
- Pamiętaj o dokładnej analizie możliwości spłaty długu, szczególnie długoterminowego.
- Zastanów się wspólnie ze swoim partnerem lub rodziną, czy nie warto zabezpieczyć dziecka lub nieletniego rodzeństwa poprzez zrzeczenie się spadku za życia spadkodawcy. Taka umowa wymaga notarialnej formy i zapewnia uniknięcie dziedziczenia kłopotliwego spadku zarówno przez osoby najbliższe, jak również ich potomków.
- W przypadku rozważania zaciągnięcia zobowiązania o wysokiej wartości lub długoterminowego zadłużenia (np. kredytu na mieszkanie), warto skonsultować się z prawnikiem i poruszyć kwestie zabezpieczenia swoich najbliższych, na wypadek niespodziewanej choroby lub śmierci.
Polak mądry po szkodzie?
Decydując się na zaciągnięcie sporego zobowiązania finansowego warto pamiętać o tym, by ze szczególną starannością, dwukrotnie przemyśleć wszystkie za i przeciw. Zdrowy rozsądek i zdolność logicznego myślenia w takich sytuacjach są dobrymi doradcami. Możemy poprosić także o poradę ekspertów, których wiedza może okazać się nieocenioną pomocą.
Decydując się na zaciągnięcie sporego zobowiązania finansowego warto pamiętać o tym, by ze szczególną starannością, dwukrotnie przemyśleć wszystkie za i przeciw. Zdrowy rozsądek i zdolność logicznego myślenia w takich sytuacjach są dobrymi doradcami. Możemy poprosić także o poradę ekspertów, których wiedza może okazać się nieocenioną pomocą.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz